Szpaler malin na Mazowszu z monofilamentem AGROPET®

Mazowsze należy do ważnych rejonów towarowej uprawy maliny w Polsce, a każdy nowoczesny szpaler malin opiera się tu na konstrukcji ze słupków i naciągniętych rzędów prowadzących pędy. Kłopot w tym, że tradycyjny drut stalowy — nawet ocynkowany — w tych warunkach szybko się zużywa: koroduje, plami owoc i traci naciąg w miejscach największych naprężeń. Monofilament poliestrowy AGROPET® to lżejsza i trwalsza alternatywa, zaprojektowana właśnie do zastępowania drutu stalowego.

Dlaczego drut stalowy zawodzi w szpalerze malin na Mazowszu

Malinę uprawia się tu w klimacie kontynentalnym: z mroźnymi, wilgotnymi zimami i ciepłymi, często wietrznymi latami na otwartych polach. Rzędy w szpalerze pracują przez cały sezon — dźwigają ciężar owocujących pędów, drgają podczas zbioru i są regularnie zraszane przy zabiegach ochrony roślin. Presja szarej pleśni i innych chorób sprawia, że maliny opryskuje się intensywnie, często preparatami zawierającymi siarkę, a do tego dochodzą nawozy dolistne. To środowisko wyjątkowo niekorzystne dla stali.

Wilgoć w połączeniu z siarką i solami nawozowymi przyspiesza rdzewienie ocynku, a powłoka cynkowa pęka najpierw tam, gdzie drut jest gięty i mocowany. Skorodowany drut nie jest tylko problemem estetycznym: brudzi pędy i owoce, nie utrzymuje naciągu, a w czasie mrozów robi się kruchy i pęka pod obciążeniem. Wymiana pordzewiałych odcinków w środku sezonu oznacza stracony czas i przerwane prowadzenie krzewów.

Do tego dochodzi wiatr. Otwarte, płaskie pola Mazowsza sprzyjają silnym podmuchom, które kołyszą owocującymi rzędami, a przy odmianach zbieranych mechanicznie konstrukcja musi znosić dodatkowe drgania. Sztywny, mocno naprężony drut przenosi te obciążenia wprost na słupki i kotwy, przez co z czasem się obluzowuje i wymaga ponownego napinania.

Monofilament AGROPET® w szpalerze malin

AGROPET® to monofilament (linka) z poliestru PET o wysokiej wytrzymałości, który zastępuje ocynkowany drut stalowy. Nie rdzewieje i pozostaje obojętny na wilgoć, siarkę, nawozy oraz typowe środki ochrony roślin, dzięki czemu rzędy zostają czyste i stabilne przez wiele sezonów. Jest przy tym około pięciokrotnie lżejszy od stali (gęstość 1,36 g/cm³), odporny na promieniowanie UV i zachowuje właściwości w szerokim zakresie temperatur — od −40 °C do +90 °C — co obejmuje zarówno mazowieckie mrozy, jak i upały pod osłonami czy w tunelu.

• Nie koroduje — odporny na wilgoć, siarkę, nawozy i opryski; nie plami pędów ani owoców.
• Około 5× lżejszy od stali — łatwiejszy transport i szybsze rozwijanie rzędów na plantacji.
• Dielektryczny — nie przewodzi prądu, co zwiększa bezpieczeństwo w pobliżu linii energetycznych.
• Odporny na UV, stabilny od −40 °C do +90 °C, temperatura topnienia 250 °C.
• Wiązany ręcznie, dostępny w kolorze białym i krystalicznym.

W praktyce oznacza to rzędy, które nie brudzą rdzą jasnych owoców zbieranych do przetwórstwa i nie wymagają wymiany po kilku sezonach intensywnych oprysków. Ma to znaczenie zwłaszcza na plantacjach nastawionych na zbiór mechaniczny do przetwórstwa, gdzie liczy się każdy dzień pracy bez przestojów. Biała lub krystaliczna linka jest przy tym dobrze widoczna na tle pędów, co ułatwia prowadzenie krzewów i przeglądy plantacji.

Dobór średnicy i naciąg rzędów

Średnicę linki dobiera się do rozstawu słupków, długości rzędu i ciężaru owocujących pędów — inaczej wygląda to w niskim szpalerze maliny powtarzającej, a inaczej przy wyższych konstrukcjach dla odmian owocujących na pędach dwuletnich. AGROPET® występuje w kolejnych kalibrach o określonych obciążeniach zrywających: 2,6 mm — 300 kgf, 3 mm — 365 kgf, 4 mm — 405 kgf oraz 5 mm — 616 kgf. Znając te wartości, można świadomie dopasować linkę do konstrukcji, zamiast przewymiarowywać ją na wyczucie.

Monofilament naciąga się do około 1 % długości — śrubami rzymskimi lub napinaczami Gripple® — a jego wydłużenie przy zerwaniu wynosi około 16 %. Ta kontrolowana sprężystość pomaga amortyzować szarpnięcia wiatru i drgania podczas zbioru zamiast przenosić je wprost na słupki i kotwy. Nie wymaga też metalowych tulejek zaciskowych — węzeł wiąże się ręcznie, co przyspiesza pracę na długich rzędach. Po prawidłowym naciągnięciu rzędy w szpalerze trzymają równą linię, bez luzów i zwisów typowych dla poluzowanego, rozciągniętego drutu.

Ma to znaczenie także zimą. Przy odmianach owocujących na pędach dwuletnich pędy bywają przyginane i okrywane, a mrozy na Mazowszu potrafią sięgać −20 °C i niżej; stalowy drut staje się wtedy kruchy, podczas gdy poliester zachowuje elastyczność. Z kolei w szpalerze maliny powtarzającej, gdzie pędy co roku ścina się nisko, lekka i odporna na korozję linka upraszcza coroczne prace przy rzędach.

Montaż, trwałość i pochodzenie

Brak korozji i niska masa przekładają się na prostszy montaż oraz mniej przestojów w sezonie. Linkę można wiązać ręcznie, dociąć na miejscu i wykorzystać zarówno w nowych nasadzeniach, jak i przy modernizacji istniejących rzędów bez wymiany całej konstrukcji. Po zakończeniu okresu użytkowania materiał nadaje się do recyklingu. AGROPET® jest produkowany w Europie przez Textil Villa de Pego (Pego, Alicante) i objęty certyfikatami ISO 9001 oraz ISO 14001 (Bureau Veritas).

W odróżnieniu od stalowego drutu, który po demontażu bywa pordzewiały i pozałamywany, linkę poliestrową łatwiej zwinąć i wykorzystać ponownie przy przebudowie rzędów. Pełna szpula waży niewiele, więc jedną ręką rozwija się ją wzdłuż długiego rzędu, bez zagięć, które osłabiają drut. Aby dobrać średnicę i rozwiązanie do własnego szpaleru malin, sprawdź stronę produktu lub skontaktuj się z naszym zespołem.

Zdjęcie: Roman Biernacki (Pexels) · Pexels License