Ordu ve Giresun fındık bahçelerinde teras ve dal bağı için AGROPET®

Karadeniz'in yağışlı ve nemli ikliminde, Ordu ve Giresun'un dik yamaçlarındaki fındık bahçelerinde teraslama ve dal bağı işleri her yıl tekrarlanan yorucu bir emek gerektirir. Sürekli nem, sık yağış ve tuzlu deniz havası galvanizli çelik teli kısa sürede paslandırır. AGROPET® yüksek mukavemetli poliester monofilament ise paslanmayan, dielektrik ve çeliğe göre çok daha hafif bir alternatif olarak bu koşullara doğrudan cevap verir.

Ordu ve Giresun fındık bahçelerinde gerçek koşullar

Ordu ve Giresun, Türkiye fındık üretiminin kalbidir; aynı zamanda ülkenin en çok yağış alan bölgelerinden birini oluştururlar. Yılın büyük bölümünde havanın nemli kalması, sık ve bol yağış, denize yakın bahçelerde eklenen tuzlu deniz havası; metal donanım için son derece aşındırıcı bir ortam yaratır. Üstelik bahçelerin çoğu yüzde otuzu aşan eğime sahip yamaçlarda, çepel teraslar üzerinde kurulur. Bu da tel, bobin ve donanımın çoğu zaman traktörle değil, sırtta ve elde yukarı taşınması demektir. Sırtlarda ve açık yamaçlarda esen rüzgâr da hatların üzerine ek bir yük bindirir. Böyle bir arazide malzemenin hafif ve dayanıklı olması, işçilik açısından doğrudan fark yaratır.

Fındık, tek gövdeli bir ağaç değil; ocak denilen çok gövdeli çalı formunda yetişir. Dalların şekillendirilmesi, yatık ve sarkık büyüyen sürgünlerin toplanması, ocağın ortasının ışık ve hava alacak biçimde açık tutulması ve teras kenarlarının sabitlenmesi için sağlam bir bağ malzemesine ihtiyaç duyulur. Nemli iklimde iç bölgeye giren havanın küllemeyi ve dal hastalıklarını dizginlemeye yardımcı olması da bu düzenli yapıya bağlıdır. Bu nedenle bağ malzemesinin, tekrar tekrar sökülüp bağlanabilecek kadar pratik olması önemlidir. Kullanılan bağ; ilkbahar don riskinden yaz sıcağına, sonbahar hasadından kışın soğuğuna kadar yıl boyu dışarıda, açık havada kalır ve her mevsim yeniden yük altına girer.

Neden galvanizli tel yerine AGROPET® poliester?

Galvanizli çelik telin bu bölgedeki en büyük zaafı korozyondur. Ordu ve Giresun'daki yüksek nem, sık yağış ve yoğun bitki koruma uygulamaları, galvaniz kaplamayı beklenenden çok daha hızlı aşındırır. Küllemeye karşı yapılan kükürtlü ve bakırlı ilaçlamalar ile fındık kurdu ve kahverengi kokarcaya karşı yapılan püskürtmeler, telin yüzeyinde korozyonu tetikler. Paslanan tel zamanla incelir, kopma direncini kaybeder ve sürtündüğü dalın kabuğunu yaralayarak mantari hastalıklara kapı aralar. Bölgenin ıslak koşullarında her paslanan hat; yeniden gerdirme, ek yapma ya da baştan değiştirme anlamına gelir ve bu da ek işçilik ve maliyet demektir.

AGROPET® paslanmaz, çünkü metal değildir; yüksek tenasiteli PET poliesterden üretilen bir monofilamenttir. Nemli, tuzlu ve ilaçlı ortamda korozyona uğramaz, elektriği iletmez ve UV ışınlarına karşı dirençlidir; bu da bölgenin açık ve güneşli günlerinde bile uzun süre özelliğini koruması demektir. Çeliğe göre yaklaşık 5 kat daha hafif olması (1,36 g/cm³ yoğunluk) sayesinde bobini dik yamaca çıkarmak, hattı çekmek ve tek kişiyle çalışmak belirgin biçimde kolaylaşır. Kopmada yaklaşık yüzde 16 uzama payı, rüzgâr ve dal hareketiyle gelen ani yükleri esneyerek karşılar; sert çelik telin aksine yükü kilitlemek yerine dağıtır.

Fındık teraslama ve dal bağı için teknik avantajlar

Poliester monofilamentin ölçülmüş özellikleri, teraslama ve dal bağında somut, günlük faydalara dönüşür. Ordu ve Giresun bahçelerinde en çok işe yarayan başlıklar şöyle sıralanabilir:

• Paslanmaz ve dielektrik: nemli, tuzlu ve bakırlı ilaç ortamında bozulmaz, iletkenlik yaratmaz.
• Hafif: çeliğe göre yaklaşık 5 kat daha hafif; sarp arazide taşıma yükünü azaltır.
• Elle düğümlenir: yamaçta özel alet gerektirmeden bağlanır ve sabitlenir.
• %1 gerginlikle çalışır: gergi vidaları (turnbuckle) veya Gripple® ile gerilir.
• Esnek: kopmada uzaması yaklaşık %16; rüzgâr ve dal hareketiyle gelen ani yükleri emer.
• Geniş sıcaklık aralığı: −40 °C ile +90 °C arasında kararlı kalır, erime noktası 250 °C'dir.
• Beyaz ve kristal renk: bahçede görünürlük ihtiyacına göre seçilebilir.

Bu özellikler sahada birlikte çalışır. Paslanmayan ve dielektrik bir hat, ilaçlamadan ve yağıştan etkilenmeden mevsim boyunca yerinde kalır; hafif bobin dik yamaçta tek kişiyle taşınır ve çekilir. Elle düğümlenebilmesi, teras kenarında ya da ocağın içinde hızlı düzeltme yapmayı mümkün kılar. Yüzde 1'lik ölçülü gerginlik, hattın sarkmadan ama dala aşırı yük bindirmeden durmasını sağlarken, yaklaşık yüzde 16'lık uzama payı rüzgârlı günlerde gelen ani darbeleri yumuşatır. Beyaz ve kristal renk seçenekleri, bahçede telin fark edilmesi ya da göze batmaması arasında tercih imkânı verir. Böylece hem kurulum sırasında hem de sezon boyunca bakım yükü azalır.

Doğru çapı seçmek ve montaj

Çap, işin türüne göre belirlenir. Hafif sürgün toplama, genç dal bağı ve ocağın iç kısımlarının düzenlenmesi için ince çaplar; teras kenarını taşıyan hatlar ve daha yüksek yük gerektiren noktalar için kalın çaplar uygundur. AGROPET® monofilamentin kopma yükleri çapa göre değişir: 2,6 mm için 300 kgf, 3 mm için 365 kgf, 4 mm için 405 kgf ve 5 mm için 616 kgf. Kesin bir yük hedefi belirlemiyorsanız, uygulamanın gerektirdiği kalınlığı seçmek yeterlidir; kalın çaplar taşıyıcı hatlarda, ince çaplar sık tekrarlanan bağ işlerinde öne çıkar.

Tel yaklaşık yüzde 1 oranında gerdirilir; gerginlik gergi vidaları (turnbuckle) veya Gripple® bağlantılarıyla korunur, uçlar ise elle düğümlenerek sabitlenir; sarp yamaçta ek bir alete gerek kalmaz. Ürün, ISO 9001 ve ISO 14001 belgeli (Bureau Veritas) Textil Villa de Pego tarafından İspanya'nın Pego (Alicante) tesisinde Avrupa'da üretilir ve kullanım ömrünün sonunda geri dönüştürülebilir. Karadeniz'in nemli ve tuzlu koşullarında paslanmayan, hafif ve dayanıklı bir hat arıyorsanız, bahçenize uygun çap, renk ve montaj ayrıntıları için AGROPET® ürün sayfasını inceleyebilirsiniz.

Fotoğraf: Francesco Ungaro (Pexels) · Pexels License